Önceki günlük girdimde de bahsettiğim gibi sevgili Faik Uygur ile beraber Ege Üniversitesi'ndeki I. BÖTE Kurultayı'nda bir Pardus semineri verdik. Bir çok üniversiteden gelen BÖTE öğrencileri ve öğretim üyeleri ile sohbet etme ve fikir alışverişinde bulunma imkanı yakaladık.
BÖTE'ler Türkiye'nin bilişim geleceğinin kaderini etkileyecek bir öneme sahip olan insanları yetiştiren bölümlermiş de haberim yokmuş. Kendileri de doğru şekilde tanınmadıklarından muzdariptiler. Ben bile bu işlerin nispeten içinde bir insan olarak BÖTE'lerin ilk ve orta öğretim için "bilgisayar öğretmeni" yetiştiren bölümler olduğunu düşünüyordum. Cahilliğime doymayayım.
BÖTE'nin açılımı "Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi" (="Computer Education and Instructional Technologies"). İdeal dünyada bir BÖTE mezununun vazifesi görev aldığı ilk veya orta öğretim kurumundaki derslerin bilgisayar desteği ile nasıl daha etkin bir şekilde verilebileceğini araştırmak ve planlamak olması gerektiğini anladım konuşulanlardan (bir analoji ile zenginleştirmek gerekirse, bir FRP partisindeki Bard gibi düşünebilirsiniz kendilerini). Örneğin Anadolu Üniversitesi'nin BÖTE Bölümünün araştırma konuları bu konuda daha net bir fikir verecektir:
- Bilgisayar destekli eğitim,
- Bilgisayar destekli yabancı dil eğitimi,
- Eğitim ve okul sistemlerinde bilgisayar kullanımı,
- Internet ile öğretim,
- Eğitim yazılımları,
- İstatistik.
Bu şekilde incelendiğinde BÖTE bölümlerinin mezunları gittikleri okullardaki öğrencilerin ve öğretmenlerin bilgisayarla doğru bir şekilde tanışmalarını sağlayan, bilgisayardan nasıl faydalanabileceklerini gösteren bilge kişiler pozisyonundalar. Katıldığım oturumlarda edindiğim izlenime göre Milli Eğitim Bakanlığı ve Okullardaki anlayış ve beklenti bundan bir miktar farklı; yine katıldığım oturumlarda edindiğim izlenime göre BÖTE'ler hali hazırda, mezunlarının sadece birer "bilgisayar öğretmeni" olmadıklarını anlatma savaşını veriyor ve vazifelerinin doğru şekilde anlaşılması için çabalıyorlar. Bu savaş bizim katkıda bulunabileceğimiz bir şey değil. Fakat bunun dışında, bizim de yapmamız gereken bir şey olduğunu düşünüyorum.
BÖTE'ler bulundukları konum itibarı ile özgür yazılım ve faydalarının ilk ve orta öğretim kurumlarında eğitim gören genç dimağlara ulaşmaları noktasında kilit bir rol oynayabilirler. Fakat gördüğümüz kadarı ile bırakın gittikleri yerde bahsetmeyi ve kullanmayı, şu anda tabi oldukları eğitim sistemi dolayısıyla kendilerinin tanışmaları dahi olsa olsa rastlantı olarak nitelendirilebilir.
Biz de bu noktada Ege Üniversitesi'nde bir kaç ilerici öğrencinin atılımı ile gerçekleştirilen BÖTE Kurultayı'na özgür yazılımı, Linux'u anlatmaya, önemlerini vurgulamaya, kendilerini Pardus'tan haberdar etmeye ve Pardus'tan neler bekleyebileceklerini öğrenmeye gittik. Temelde amacımız "elimizde bunlar var, sizin neye ihtiyacınız var?" sorusunu sormak, karşılıklı fikir alışverişinde bulunmaktı. Öncesinde Faik'le beraber aşağıdaki sunumu hazırlamıştık (hatta daha sonrasında bu alışılmadık sunum tekniği ile ilgili olumlu eleştiriler aldık):
Faik sunumun bir bölümünde Kdeedu paketi içerisinde gelen uygulamaların bazılarını tanıttı. Bu uygulamaların verimli görünüp görünmediğini öğrenmek istedik. Gelen tepkiler fena değildi, Türkçe ve Türkiye ile ilgili eksiklerinin kapatılması halinde kullanışlı göründüklerini söylediler. Belki bu konuda BÖTE öğrencilerinin de katılarak destek ve önerileri ile yönlendirecekleri bir "yerelleştirme/uyarlama projesi" başlatmak ve bunu duyurmak, daha sonrasında çalışma sonuçlarını tüm BÖTE bölümlerinde tanıtmak gerçekten gerekli.
Öte yandan BÖTE öğrencilerinin bir diğer isteği de işlerinin bir kısmını oluşturan "eğitim yazılımı geliştirme" ortamını tanıtan materyaller. Örneğin görsel, interaktif eğitim uygulamalarının açık sistemler üzerinde nasıl oluşturulabileceğine dair bir NASIL belgesi (HOWTO), onların takip edip öğrenerek kendi işlerini Linux üzerinde de görebilmelerini sağlayacaktır. Bu NASIL belgesi içerisine web sayfası hazırlamak için gerekenler de, görsel programlama dilleri ve geliştirme ortamlarının tanıtılması da giriyor.
Bir süre aklımızın bir köşesini bu konularda neler yapılabileceğini düşünmek için kullansak harika olur. İlk proje (yerelleştirme/uyarlama) için de ikinci proje (yazılım geliştirme ortamı ve araçlarının tanıtımı/anlatımı) için de sonuçlarını hemen hayata geçirip önlerine koyabileceğimiz, yol haritası bizim kontrolümüzde olan bir işletim sistemi ortamının elimizin altında olması da çok büyük bir avantaj bence.
BÖTE'leri özgür yazılım ile tanıştırmak, onları bu sistemler üzerinde etkin üretim yapan ve bu sistemleri kullanan insanlar haline getirmek Türkiye'ye, sonuçlarını hemen göremeyeceğimiz bir avantaj sağlayacak diye düşünüyorum. Kimse, BÖTE öğrencileri de, bu bölümlerin öğretim üyeleri de özgür yazılım ve Linux'un felsefi temellerinin gücüne ve kullanılmalarının gerekliliğine muhalefet etmiyor; herkes "keşke kullanabilsek" diyor. Onlara yardımcı olmaya çalışmak, sorunlarını çözmek için uğraşmak bu ülkedeki özgür yazılım bilişimcilerinin ve savunucularının görevlerinden birisi bana kalırsa. İnanıyorum ki eğer organize olup başlayabilirsek, bu çalışmalar hep bahsettiğimiz özgür yazılım ve Linux kullanımının önündeki "kırılamayan alışkanlıklar" problemini bertaraf etmiş olmak gibi bir sonucu bir kaç yıllık süreçte beraberinde getirebilir.
